Vanaf 2026 worden de energiebesparingsverplichtingen voor gemeenten en andere overheidsinstanties concreter uitgewerkt. De verplichting om energie te besparen komt voort uit Europese richtlijnen, waaronder de EED III en EPBD IV. Wat verandert, is dat de overheid deze verplichtingen ook nadrukkelijk op zichzelf van toepassing verklaart. Overheden moeten hun energiegebruik structureel verminderen en hun gebouwen, processen en vervoer verder verduurzamen.
Volgens RVO moeten overheidsinstanties uiterlijk 1 december 2026 voor het eerst rapporteren over hun energiegebruik en de energiebesparende maatregelen die zij de komende vier jaar willen uitvoeren. Daarmee wordt inzicht in energiegebruik, vastgoed, maatregelen en voortgang steeds belangrijker.
Wat wordt er concreter voor overheden?
De verplichting geldt voor overheidsinstanties, waaronder nationale, regionale en lokale autoriteiten en bepaalde entiteiten die door deze autoriteiten worden gefinancierd en beheerd.
Daarbij gaat het onder meer om:
- het energiegebruik in 2021 als referentiejaar;
- het energiegebruik in 2025 als rapportagejaar;
- energiebesparende maatregelen voor de komende vier jaar;
- de verwachte energiebesparing door deze maatregelen;
- jaarlijkse voortgang op energiegebruik en uitvoering.
Daarnaast geldt voor overheidsinstanties een voorbeeldrol in de energietransitie. RVO benoemt twee belangrijke doelen: jaarlijks 1,9% minder energie gebruiken ten opzichte van 2021 en jaarlijks 3% van de totale vloeroppervlakte van verwarmde en/of gekoelde overheidsgebouwen renoveren richting emissievrije gebouwen.
Rapportage vraagt om meer dan alleen data verzamelen
Voor veel overheden is dit geen eenvoudige administratieve opgave. Gemeenten, provincies, waterschappen en andere publieke organisaties hebben vaak te maken met een brede vastgoedportefeuille: kantoren, gemeentelijke gebouwen, sportaccommodaties, onderwijsgebouwen, werkplaatsen of andere locaties.
Om goed te kunnen rapporteren, is overzicht nodig. Welke gebouwen vallen binnen de scope? Waar is het energiegebruik het hoogst? Welke maatregelen zijn al uitgevoerd? Welke maatregelen staan gepland? En wat leveren die maatregelen naar verwachting op?
Vanbeek helpt overheidsinstanties om grip te krijgen op de benodigde energiegegevens, ontbrekende informatie aan te vullen en plannen voor energiebesparende maatregelen concreet te maken. Zo ontstaat inzicht in de huidige situatie én in de maatregelen die de komende jaren worden uitgevoerd.
Ervaring met EPBD-regelingen, waaronder EED
Vanbeek heeft ruime ervaring met het ondersteunen bij wet- en regelgeving Europees of landelijk, waaronder de EED energieaudit voor organisaties in verschillende sectoren. Bij een EED energieaudit worden energiegebruik, besparingsmogelijkheden en maatregelen van de locaties van de organisatie gestructureerd in kaart gebracht. Vanbeek werkt hiervoor met een bewezen stappenplan, dat al bij talrijke organisaties is toegepast.
(Lees meer over onze EED energieaudit aanpak)
Die ervaring sluit goed aan bij de rapportageverplichtingen die vanaf 2026 concreter worden voor overheden. Ook hier draait het om het verzamelen en beoordelen van energiegegevens, het inventariseren van maatregelen en het vertalen van inzicht naar een uitvoerbare aanpak.
Voor overheidsorganisaties kan een gestructureerde aanpak helpen om:
- grip te krijgen op energiegebruik per gebouw of locatie;
- energiebesparende maatregelen overzichtelijk vast te leggen;
- maatregelen te prioriteren op basis van effect en haalbaarheid;
- rapportage richting RVO goed voor te bereiden;
- voortgang op verduurzaming aantoonbaar te maken;
- beleid, vastgoedbeheer en uitvoering beter met elkaar te verbinden.
Van inzicht naar uitvoering
De verdere concretisering van deze verplichtingen maakt duidelijk dat energiebesparing niet losstaat van vastgoedstrategie, onderhoudsplanning en investeringskeuzes. Juist bij maatschappelijk vastgoed is het belangrijk om maatregelen niet afzonderlijk te bekijken, maar in samenhang met comfort, gebruik, technische staat, budget en langetermijndoelen.
Met ErbisOne helpt Vanbeek overheidsinstanties om de benodigde energiedata overzichtelijk beschikbaar te maken. De relevante gebouwen zijn in het platform bekend en energiegegevens kunnen eenvoudig via een export worden aangeleverd voor upload naar RVO. Zo ondersteunt ErbisOne bij het verzamelen, controleren en onderbouwen van de informatie die nodig is voor de regeling.
Zo ontstaat een praktische basis voor rapportage én voor uitvoering. Niet alleen om aan verplichtingen te voldoen, maar vooral om beter onderbouwde keuzes te maken in de verduurzaming van gebouwen en processen.
Begin op tijd met voorbereiden
De eerste rapportage moet uiterlijk 1 december 2026 worden ingediend. Dat lijkt nog ver weg, maar het verzamelen, controleren en aanvullen van gegevens kost tijd. Zeker wanneer meerdere gebouwen, afdelingen, databronnen en externe partijen betrokken zijn. Voor het invoeren van de gegevens is eHerkenning niveau 3 nodig. Vanbeek beschikt hierover en kan, met de juiste machtiging, als intermediair de gegevens namens de overheidsinstantie invoeren.
Wie tijdig start, voorkomt dat de rapportage een losse verplichting wordt. Door energiegebruik, gebouwinformatie en maatregelen nu al goed in kaart te brengen, ontstaat een stevig vertrekpunt voor de komende jaren.
Meer weten?
Wil je weten hoe jouw organisatie zich kan voorbereiden op de nieuwe rapportageverplichtingen? Vanbeek ondersteunt overheden en andere organisaties met energieaudits, energiedata, maatregelenmanagement en praktische verduurzamingsplannen.
Bron: RVO
